Việt Nam cần làm gì trước động thái “cố vị” của ông Tập

Thứ Ba, 13.03.2018, 15:10

Chiều ngày 11/3/2018, Quốc hội Trung Quốc đã bỏ phiếu thông qua Dự luật sửa đổi Hiến pháp, hủy bỏ giới hạn đối với nhiệm kỳ chủ tịch nước, mở đường cho ông Tập Cận Bình có thể nắm quyền vô thời hạn sau năm 2023. Động thái trên chắc chắn sẽ khiến cả thế giới phải lưu tâm bởi tầm ảnh hưởng sâu sắc của nó đối với chính sách đối ngoại của nhiều nước, đặc biệt là Mỹ cùng các đồng minh phương Tây, Nhật Bản, Ấn Độ, Nga, hai miền Triều Tiên và cả ASEAN – bao gồm Việt Nam.

Ông Tập Cận Bình đang tự phá vỡ những quy tắc được cho là bất di bất dịch của ĐCS Trung Quốc

Theo Nhân dân Nhật báo, việc bỏ giới hạn hạn nhiệm kỳ chủ tịch nước nhằm đảm bảo tính nhất quán đối với thể chế lãnh đạo của Trung Quốc, đó là cơ cấu“tam vị nhất thể” bao gồm chức danh Tổng bí thư, Chủ tịch nước và Chủ tịch quân ủy TW. Một số nhà bình luận cho rằng, chính Vương Hộ Ninh – cánh tay phải của ông Tập, với bộ óc đầy mưu mô chiến lược, đóng vai trò quốc sư lãnh đạo tối cao ba đời (Giang Trạch Dân, Hồ Cẩm Đào, Tập Cận Bình) mới là tác giả thiết kế vụ sửa đổi Hiến pháp trên.

Lại là ảnh hưởng của Vương Hộ Ninh đối với các động thái của ông Tập

Có thể nói, cùng với chiến thắng tại Đại hội Đảng lần thứ 19 diễn ra hồi tháng 11/2017, việc phá vỡ quy tắc lần này cho thấy ông Tập Cận Bình đã tự củng cố vị thế của mình như là vị lãnh đạo Trung Quốc quyền lực nhất kể từ Mao Trạch Đông với những danh xưng, thuật ngữ như “hạt nhân” và “lãnh tụ”. Ngoài ra, nhiều khả năng ông ta sẽ thành công trong việc đưa Vương Kỳ Sơn – đồng minh trong chiến dịch đả hổ diệt ruồi – trở lại chính trường sau cuộc bầu cử hôm 17/03 tới đây. Không quá khi nói rằng, trong lúc nước Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump đang suy yếu, mâu thuẫn, co cụm và rút lui khỏi nhiều cam kết quốc tế; nước Nga của Tổng thống Putin vẫn chưa hết khó khăn vì lệnh trừng phạt do phương Tây áp đặt; ông Tập Cận Bình trong vai lãnh đạo tối cao của một Trung Quốc với tham vọng siêu cường đang nổi lên trở thành chính trị gia quyền lực nhất thế giới.

Vương Kỳ Sơn – đồng minh “đả hổ” của Tập Cận Bình, dù đã về hưu nhưng lại được dọn đường để trở lại chính trường, có thể trở thành Phó Chủ tịch nước

Mặc dù vậy, quyết định bỏ giới hạn nhiệm kỳ chủ tịch nước của Trung Quốc cũng phản ánh thực trạng tranh giành quyền lực khốc liệt trong giới chóp bu Đảng Cộng sản – vốn luôn tiềm ẩn rất nhiều mâu thuẫn. Nó cho thấy ông Tập Cận Bình thực ra đang rất cô đơn khi phải “tham quyền cố vị” , và bởi vì ông ta rất khó tìm được người đáng tin cậy để giao trọng trách kế nhiệm. Thậm chí, ông ta còn đang đi vào con đường rất hẹp và hung hiểm, khi dựa vào chống tham nhũng để chống đỡ cho toàn Đảng Cộng sản – vốn đã quá hủ bại. Một số ý kiến mỉa mai còn cho rằng: làm sao Tập Cận Bình có thể giương cao ngọn cờ “đả hổ, diệt rồi” khi bản thân ông ta cũng là một con hổ lớn. Nếu ông ta không thể diệt trừ hết tham nhũng, chính những thế lực đối kháng trong Đảng sẽ triệt hạ ông ta. Vì vậy, chính trị Trung Quốc tưởng như đã yên vị, song thực chất bên trong vẫn còn đang âm ỉ cháy, với nhiều nguy cơ chỉ chờ bùng phát theo những kịch bản hết sức khó đoán.

Ông Tập có cô đơn khi ngự trị trên đỉnh cao và không tìm được ai tin cậy để kế vị?

Đối với Việt Nam – nước nằm ngay sát cạnh Trung Quốc, dù cho những diễn biến trên chính trường Trung Quốc có đi theo chiều hướng nào thì chúng ta cũng cần hết sức cảnh giác, chuẩn bị kỹ càng và sẵn sàng ứng phó. Chỉ mới đây thôi, trước Tết âm lịch, trong đợt diễn tập Quân sự mùa đông, đích thân ông Tập Cận Bình đã phát lệnh và truyền tải thông điệp đến Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc sẵn sàng chiến đấu, chuẩn bị cho chiến tranh. Bài học lịch sử cho thấy, mỗi khi trong nội bộ và xã hội Trung Quốc bất ổn với những vấn nạn không thể giải quyết thì lãnh đạo của họ thường có xu hướng phát động chiến tranh nhằm lái sự chú ý ra bên ngoài. Năm 1979, Tập Cận Bình cũng đã vận dụng kinh nghiệm này rất thành công khi xua quân xâm lược Việt Nam, lại có cớ để dẹp yên những sự chống đối trong nội bộ Đảng, và sau đó đưa Trung Quốc bước vào thời kỳ hiện đại hóa, mở ra một kỷ nguyên phát triển mới. Trong trường hợp của Tập Cận Bình, ông ta hoàn toàn có thể thực hiện điều tương tự, nếu gặp phải sự chống đối chính trị mạnh mẽ và không thể giải quyết triệt để các vấn đề mang tính “tử huyệt” của Trung Quốc như: tăng trưởng chậm lại, ô nhiễm môi trường khủng khiếp, dân số già hóa quá nhanh, mất cân bằng giới và bất bình đẳng tăng cao.

Dù đang thắng thế trước phe Giang Trạch Dân, tuy nhiên ông Tập chưa thể hết đối diện với những nguy cơ

Chúng ta cũng cần chuẩn bị tâm lý sẵn, rằng ông Tập Cận Bình là kẻ có dã tâm cực lớn, lại đang gánh trên mình trách nhiệm “phục hưng Trung Hoa” bởi “chủ nghĩa dân tộc cực đoan”, cho nên giai đoạn cai trị sắp tới của ông ta [giả định ông ta dẹp yên toàn bộ các nguy cơ đe dọa quyền lực] chắc chắn sẽ đem đến rất nhiều sức ép đối với Việt Nam. Để có thể đứng vững và tự bảo vệ mình trong mối bang giao với gã khổng lồ đầy dã tâm nguy hiểm phương Bắc, Việt Nam bắt buộc phải trở nên hùng mạnh, hay chí ít cũng phải cố gắng để đạt vị thế của một cường quốc bậc trung trong khu vực. Để đạt được điều đó, chúng ta cần tránh chạy theo những biến động chính trị và rập khuôn các cải cách của Trung Quốc, mà thay vào đó cần khẩn trương cải cách, hoàn thiện thể chế, nâng cấp và đối mới nền kinh tế, làm sao để có một mô hình ưu việt hơn của Trung Quốc. Bên cạnh đó, Việt Nam cần hội nhập sâu rộng và kết chặt hơn nữa mối quan hệ hợp tác với liên minh thế giới tự do tiến bộ – được dẫn dắt bởi các cường quốc phương Tây.

Từ khóa: