Phạt cho có, khó răn đe

Thứ Hai, 01.01.2018, 15:43

Chuyện kỷ luật về Đảng, kỷ luật hành chính về mặt chính quyền đối với ông Phạm Sỹ Quý – nguyên Giám đốc Sở Tài nguyên & Môi trường Yên Bái vì có nhiều sai phạm kéo dài trong nhiều lĩnh vực là nặng hay nhẹ, đã đảm bảo nghiêm và minh chưa vẫn còn là câu hỏi đang bỏ ngỏ. Thì dư luận lại nổi sóng vì UBND tỉnh Yên Bái quyết định xử phạt gia đình ông Quý hơn 500 triệu đồng và cho tồn tại các công trình sai phép. Kỳ vậy? Cũng vì xây trái phép hoặc không phép nhưng hai ngôi biệt thự ở chân núi Hải Vân (Đà Nẵng) thì vừa bị phạt tiền vừa bị cưỡng chế tháo dỡ, còn biệt phủ ông Quý vẫn “bình yên vô sự”? Luật thì phải áp dụng chung toàn quốc, hay là Yên Bái có “luật” khác?!

Họ càng bức xúc hơn khi người phát ngôn của tỉnh Yên Bái trả lời báo chí rằng: Việc xử phạt cho tồn tại những công trình sai phép, trái phép trong cái biệt thự lớn nhất thành phố Yên Bái đó là đúng quy định pháp luật.

Không bàn tới việc phạt tiền 500 triệu đồng là nặng hay nhẹ, nhưng chuyện để công trình xây dựng vượt gần 400 m2 sàn xây dựng so với giấy phép và một cụm công trình gồm một nhà thờ gỗ, một nhà sàn gỗ, một cây cầu bắc qua hồ nước, một căn nhà mái bằng tồn tại là không thể chấp nhận được. Đây là sự áp dụng pháp luật tùy tiện thể hiện sự thiếu nghiêm minh trong việc thực hiện pháp luật và kỷ cương phép nước. Tư duy và hành xử “phạt cho tồn tại” đối với các công trình xây dựng trái phép, không phép, đặc biệt là công trình nguy nga đồ sộ của các quan chức là tư duy và cách làm đã bị dư luận phản ứng dữ dội từ nhiều thập kỷ qua. Nó đã và đang là những tiền lệ tạo nên thói nhờn luật.

“Biệt phủ” Yên Bái được phạt để cho tồn tại

Thực tế lâu nay, tình trạng vi phạm về quản lý đất đai, xây dựng không phép, trái phép tạo ra khá phổ biến tại nhiều địa phương trong cả nước. Các công trình vi phạm cũng rất đa dạng từ khu đô thị, chung cư cao tầng tới các biệt thự nhà dân. Những vi phạm này đã gây ra nhiều khó khăn cho chính quyền địa phương trong việc ngăn chặn và xử lý các công trình vi phạm.

Việc xây dựng công trình không phép, trái phép không phù hợp dẫn đến tình trạng phá vỡ quy hoạch, cơ quan Nhà nước không thể thực thi các quy hoạch để phục vụ cho các hoạt động phát triển kinh tế xã hội, an ninh quốc phòng hoặc phục vụ cho lợi ích công cộng và dân sinh tại địa phương.

Vậy nhưng việc xử lý những vi phạm trong lĩnh vực xây dựng lại thiếu nghiêm minh, khập khiễng khi mà có không ít các công trình xây dựng tràn lan rất nghiêm trọng nhưng chỉ bị xử lý bằng hình thức phạt hành chính cho tồn tại. Trong khi đó các công trình nhỏ lẻ của người dân nếu vi phạm dù nhỏ cũng có thể bị cưỡng chế phá bỏ.

Trở lại với vụ của ông Phạm Sỹ Quý, việc “phạt cho tồn tại” với các công trình sai phạm của ông Quý, Chánh văn phòng UBND tỉnh Yên Bái cho rằng việc sử phạt cho tồn tại khu biệt phủ là căn cứ vào quy định tại Thông tư 02 của Bộ Xây dựng nhằm tránh lãng phí cho người dân và xã hội. Xin thưa rằng quy định phạt cho tồn tại có thể áp dụng trọng một số trường hợp chứ không phải mọi trường hợp. Đặc biệt với trường hợp của ông Phạm Sỹ Quý thì không thể áp dụng quy định này, bởi chưa nói đến những sai phạm khác chỉ riêng trong lĩnh vực xây dựng ông Quý đã có những vi phạm đặc biệt nghiêm trọng, kéo dài, diện tích xây dựng sai phạm cực lớn và gây hậu quả rất xấu.

Vì vậy nếu không vì có vùng cấm, không tạo ra tiền lệ xấu trong chấp hành kỷ cương phép nước thì ngoài việc phạt tiền, UBND tỉnh Yên Bái phải buộc gia đình ông Quý phá bỏ toàn diện tích công trình đã xây dựng sai phép, trái phép. Nếu ông Quý không chấp hành thì quyết định cưỡng chế và gia chủ phải chịu mọi kinh phí phá dỡ. Có vậy mới đảm bảo được tính chính xác và nghiêm minh trong áp dụng pháp luật. Và chỉ có thế mới hợp với lòng dân. Rõ ràng là hình thức phạt cho tồn tại mà điển hình như vụ biệt phủ của gia đình ông Quý đã vô hình chung khuyến khích hành vi vi phạm pháp luật, không chấp hành nghiêm các quy định của Nhà nước. Từ đó khiến kỷ cương phép nước tệ hơn. Đây có thể coi là một hình thức bao che dung túng để tạo điều kiện cho tham nhũng, tiêu cực, vi phạm pháp luật của một nhóm lợi ích hay. Hay là vì cựu quan đầu sở ấy được thế lực quá lớn ở địa phương chống lưng nên chỉ bị xử tới mức đó mà thôi?